Dlaczego Maków Mazowiecki traci mieszkańców? Analiza
Dlaczego Maków Mazowiecki traci mieszkańców? Liczby pokazują niepokojący trend
Maków Mazowiecki systematycznie się wyludnia. W ciągu ostatniej dekady miasto straciło ponad tysiąc mieszkańców. Młodzi ludzie szukają perspektyw poza rodzinnym miastem, społeczeństwo się starzeje, a liczba urodzeń nie rekompensuje liczby zgonów. Czy ten proces można zatrzymać? I co musiałoby się zmienić, aby Maków ponownie stał się atrakcyjnym miejscem do życia?
Maków ma coraz mniej mieszkańców
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na koniec 2025 roku Maków Mazowiecki liczył 8699 mieszkańców. Jeszcze w 2015 roku liczba ludności przekraczała 10 tysięcy.
2015 rok
10 006
Mieszkańców
2025 rok
8 699
Mieszkańców
Zmiana
−13,1%
W ciągu 10 lat
Dane ludnościowe GUS, stan na koniec roku. Ranking Miast+1
Nie jest to chwilowe wahnięcie statystyczne. Spadek liczby ludności trwa od lat i dotyczy zarówno migracji, jak i zmian demograficznych.
Co istotne, problem został dostrzeżony również przez samorząd. W Strategii Rozwoju Miasta na lata 2025–2035 wskazano wprost na starzenie się społeczeństwa, ujemny przyrost naturalny i odpływ mieszkańców. bip.makowmazowiecki.pl
1. Brak atrakcyjnych miejsc pracy
Jedną z najważniejszych możliwych przyczyn wyjazdów mieszkańców jest sytuacja na lokalnym rynku pracy.
Maków Mazowiecki posiada przedsiębiorstwa handlowe, usługowe i produkcyjne, a także instytucje publiczne. Problemem pozostaje jednak ograniczona liczba ofert zapewniających wysokie zarobki i możliwości rozwoju zawodowego.
Potwierdzają to wyniki ankiet przeprowadzonych na potrzeby miejskiej strategii rozwoju:
- 80,5% respondentów negatywnie oceniło dostępność miejsc pracy.
- 85,4% negatywnie oceniło możliwość znalezienia satysfakcjonującego zatrudnienia.
- 80,5% negatywnie oceniło wysokość wynagrodzeń.
Są to oceny uczestników badania, a nie odsetek wszystkich mieszkańców miasta. Mimo to pokazują skalę niezadowolenia z lokalnych możliwości zawodowych. bip.makowmazowiecki.pl
Dla młodego człowieka kończącego szkołę lub studia wybór często jest prosty: pozostać w Makowie i zaakceptować ograniczony rynek pracy czy przeprowadzić się tam, gdzie możliwości zatrudnienia i zarobki są większe?
2. Młodzi wyjeżdżają i nie zawsze wracają
Wyjazd na studia do Warszawy, Olsztyna czy innych ośrodków akademickich jest naturalnym etapem życia wielu młodych mieszkańców mniejszych miejscowości.
Problem pojawia się wtedy, gdy po zakończeniu nauki nie wracają oni do rodzinnego miasta.
W badaniu przeprowadzonym na potrzeby strategii rozwoju Makowa 14,6% respondentów wskazało Warszawę jako potencjalne miejsce zamieszkania, a kolejne 9,8% inną miejscowość na Mazowszu.
Jednocześnie 56,1% badanych zadeklarowało, że nie zamierza się wyprowadzać w ciągu najbliższych pięciu lat. bip.makowmazowiecki.pl
Nie każdy rozważający przeprowadzkę rzeczywiście wyjedzie. Jednak kierunek deklaracji pokazuje, że Maków konkuruje z większymi miastami o swoich mieszkańców.
Najważniejsze pytanie brzmi: co Maków może zaoferować młodemu człowiekowi po studiach, aby chciał tutaj wrócić, pracować i założyć rodzinę?
3. Rodzi się mniej dzieci, niż umiera mieszkańców
Spadek liczby ludności nie wynika wyłącznie z wyjazdów.
W 2024 roku w Makowie Mazowieckim odnotowano:
70
Urodzeń
107
Zgonów
−37
Przyrost naturalnyŹródło: GUS, dane za 2024 rok. Polska w liczbach
Oznacza to, że nawet gdyby nikt nie wyprowadził się z miasta, liczba mieszkańców i tak zmniejszyłaby się wskutek przewagi zgonów nad urodzeniami.
To zjawisko występuje w wielu polskich miastach, jednak w przypadku Makowa nakłada się na odpływ ludności.
4. Maków staje się miastem coraz starszych mieszkańców
W 2024 roku osoby mające co najmniej 65 lat stanowiły 24,2% mieszkańców Makowa Mazowieckiego. Dzieci do 14. roku życia stanowiły zaledwie 13,9% populacji. Polska w liczbach
To zmienia potrzeby miasta.
Coraz ważniejsze stają się opieka zdrowotna, dostępność usług medycznych, transport i pomoc osobom starszym. Jednocześnie mniejsza liczba dzieci może w przyszłości oznaczać mniej uczniów w szkołach i mniejsze zapotrzebowanie na część infrastruktury oświatowej.
Starzenie się mieszkańców nie jest problemem samym w sobie. Wyzwaniem jest natomiast brak wystarczającej liczby młodszych osób, które mogłyby zapewnić równowagę demograficzną.
5. Mieszkania i warunki do założenia rodziny
Aby młodzi ludzie pozostawali w Makowie, potrzebują nie tylko pracy, ale również możliwości samodzielnego zamieszkania.
Tymczasem według danych GUS w 2024 roku oddano w mieście do użytkowania zaledwie 13 mieszkań i domów.
Było to około 1,46 nowego mieszkania na tysiąc mieszkańców, przy średniej wojewódzkiej wynoszącej 6,99. Polska w liczbach
Nie oznacza to automatycznie, że w Makowie brakuje mieszkań. Niewielka liczba nowych inwestycji może wynikać również ze słabego popytu, ograniczonej opłacalności budowy lub innych czynników.
Warto jednak zastanowić się, czy młode rodziny mają wystarczający wybór mieszkań na zakup i wynajem oraz czy miasto jest w stanie przyciągać nowych mieszkańców z okolicznych miejscowości.
6. Komunikacja i dostępność większych miast
Maków Mazowiecki leży na skrzyżowaniu dwóch dróg krajowych, ale nie posiada obecnie pasażerskiego połączenia kolejowego.
W przypadku osób podejmujących pracę lub naukę poza miastem dostępność transportu może mieć istotne znaczenie.
Sprawne połączenia z Warszawą, Ostrołęką, Pułtuskiem i innymi ośrodkami mogłyby zwiększyć możliwości mieszkańców bez konieczności przeprowadzki.
Dlatego dyskusja o przyszłości kolei i komunikacji publicznej nie powinna być traktowana wyłącznie jako kwestia transportowa. To również temat związany z rozwojem gospodarczym i atrakcyjnością osiedleńczą Makowa.
Nie można jednak bez dodatkowych badań określić, ilu mieszkańców wyprowadziło się konkretnie z powodu braku kolei.
7. Jakość życia ma coraz większe znaczenie
O wyborze miejsca zamieszkania decydują nie tylko zarobki i ceny nieruchomości.
Liczą się również dostępność lekarzy, możliwości spędzania wolnego czasu, przestrzenie publiczne, bezpieczeństwo oraz oferta dla dzieci i młodzieży.
W miejskim badaniu ankietowym:
- 68,3% respondentów negatywnie oceniło dostęp do lekarzy specjalistów.
- 65,9% negatywnie oceniło ofertę atrakcyjnego spędzania wolnego czasu przez dzieci i młodzież.
- 51,2% negatywnie oceniło dostępność żłobków. bip.makowmazowiecki.pl
Warto jednocześnie zauważyć, że Maków posiada atuty: niewielkie odległości, lokalne szkoły, instytucje kultury, tereny rekreacyjne oraz bliskość przyrody.
Wyzwaniem jest wykorzystanie tych zalet, aby miasto było atrakcyjne nie tylko dla obecnych mieszkańców, ale również dla osób rozważających przeprowadzkę.
Jakie mogą być konsekwencje dalszego wyludniania?
Długotrwały spadek liczby mieszkańców może uruchamiać mechanizm, który trudno później odwrócić.
Mniej mieszkańców to potencjalnie mniejsza liczba klientów lokalnych firm, mniej dzieci w szkołach, zmieniające się wpływy podatkowe i rosnące koszty utrzymania części infrastruktury w przeliczeniu na mieszkańca.
Nie wszystkie skutki pojawiają się od razu. Część usług publicznych musi być utrzymywana niezależnie od tego, czy korzysta z nich dziesięć tysięcy, czy osiem tysięcy osób.
Z czasem samorząd może stawać przed coraz trudniejszym wyborem: jak utrzymać jakość usług publicznych przy zmniejszającej się populacji?
Co można zrobić, aby zatrzymać ten proces?
Nie istnieje jedno rozwiązanie, które odwróci wieloletnie zmiany demograficzne.
Warto jednak rozważyć kilka kierunków działań: wspieranie inwestycji i miejsc pracy, przygotowanie terenów pod budownictwo mieszkaniowe, poprawę transportu publicznego, rozwijanie usług dla rodzin oraz tworzenie warunków do powrotu absolwentów uczelni.
Równie istotne może być aktywne zachęcanie nowych mieszkańców do osiedlania się w Makowie.
Takie działania wymagają współpracy miasta, powiatu, przedsiębiorców i samych mieszkańców. Ich skuteczność powinna być oceniana na podstawie konkretnych wskaźników, a nie wyłącznie liczby zrealizowanych inwestycji.
Czy Maków może odzyskać mieszkańców?
Maków Mazowiecki nie jest wyjątkiem. Wyludnianie dotyka wiele mniejszych miast w Polsce.
Nie oznacza to jednak, że spadek liczby ludności należy uznać za nieuchronny.
Warto zauważyć, że w Strategii Rozwoju Miasta na lata 2025–2035 przytoczono prognozę niewielkiego wzrostu liczby mieszkańców do 2035 roku. Jest to jednak prognoza, a nie gwarancja odwrócenia obecnych tendencji.
Najważniejsze nie jest wyłącznie to, ilu mieszkańców Maków stracił. Ważniejsze jest pytanie, dlaczego ludzie podejmują decyzję o wyjeździe i jakie warunki musiałyby zostać spełnione, aby chcieli tutaj pozostać.
Miasto może budować nowe drogi, chodniki i obiekty publiczne. Jednak o jego przyszłości ostatecznie zdecydują ludzie — ci, którzy już tutaj mieszkają, oraz ci, którzy mogliby wybrać Maków na swoje miejsce do życia.
Pytanie do mieszkańców
Dlaczego, Waszym zdaniem, Maków Mazowiecki traci mieszkańców?
Czy największym problemem są zarobki, brak atrakcyjnej pracy, mieszkania, komunikacja, a może coś zupełnie innego? Co powinno się zmienić, żeby młodzi ludzie chcieli tutaj zostać lub wrócić po studiach?
Maków Online zaprasza do dyskusji.

